Louis Braille herdenkings schaaktoernooi

(Edinburgh, 2-5 januari 2009)

Op 4 januari 2009 was het 200 jaar geleden dat Louis Braille werd geboren. Ter gelegenheid hiervan nodigde de Braille Chess Association uit Groot Brittannië vijf landen uit voor een vriendschappelijk toernooi in Edinburgh, Schotland. Nederland was één van deze landen, naast Ierland, België, Frankrijk en Zweden. Een team moest bestaan uit vier spelers die allen hun zetten noteren in braille. Voor het Nederlandse team togen Jan Boer, Martien Boerefijn, Peter Witteveen en Cor Tesselaar naar Edinburgh, met als begeleiders Nel Tesselaar en ikzelf (Margreeth Menkveld).

Op 2 januari ’s middags vertrokken we vanaf Schiphol. Met z’n tweeën vier volblinden begeleiden leek me een hele klus, met name op het vliegveld, maar het viel reuze mee. Meest stressvolle moment was de controle van de handbagage. Alle spullen in bakjes doen, jassen uit, riemen en horloges af, blindenstokken en mobieltjes inleveren, en na het poortje alles weer op de goede manier uitdelen. Peter verloor het dopje van zijn stok, ikzelf moest mijn laarzen uittrekken, er was enige paniek omdat er stokken kwijt leken te zijn, en we veroorzaakten een opstopping omdat het allemaal veel tijd kostte. Maar het kwam allemaal weer goed.

In Edinburgh werden we opgewacht door een medewerker van Royal Blind, de Britse blindenorganisatie die het toernooi gesubsidieerd had. Deze organisatie heeft haar hoofdkantoor in Edinburgh, vandaar dat het toernooi in deze stad gehouden werd. Het hotel lag 6 km buiten het centrum van Edinburgh. Een mooi modern hotel, met aardig en attent personeel, een heerlijke keuken, goed bier (Stella Artois!) en een Brits ontbijt wat mijn stoutste dromen overtrof. Witte bonen in tomatensaus, worstjes, gebakken champignons, roerei, gebakken ei, bacon, pannenkoekjes en een paar Schotse specialiteiten: haggis (iets met lever) en een soort bloedworst. Voor wie wilde was er ook nog yoghurt met muesli en fruitsalade. Het was leuk om te zien hoe de Fransen reageerden. Eerst dachten ze geloof ik dat ze zich flink verslapen hadden en gelijk aan de lunch moesten. Maar uiteindelijk hebben de meesten van hen toch heerlijk meegedaan. Een enkeling hield het bij toast met jam en een flinke kop koffie.

Zaterdagmorgen en zondagmiddag zijn Nel en ik naar Edinburgh centrum gegaan. Een rit van een half uurtje met de dubbeldekker. Het is een mooie gezellige stad. Midden in de stad ligt een oude burcht op een hoge heuvel. Daar vlakbij ligt een mooi oud gedeelte met veel leuke winkeltjes. Meest opvallend zijn de winkels waar ze volledige kilt-outfits voor mannen verkopen, en de winkels met prachtige wollen en cashmere sjaals en truien.

Dan natuurlijk nog iets over het schaken. Daar ging het uiteindelijk om.

De resultaten van het toernooi staan hieronder vermeld. De 3e plaats van Nederland vind ik heel goed gedaan. Ik heb gezien dat de mannen er hard voor gewerkt hebben, met ups en downs, teleurstelling en tevredenheid.

Een paar dingen die mij zijn opgevallen bij het schaken:

• De notatie van de zetten moest gebeuren in braille. Daarvoor werden zeer uiteenlopende middelen gebruikt. Cor bijvoorbeeld had een hele oude braillemachine uit 1923 bij zich die op een plankje was geschroefd. Veel deelnemers gebruikten een reglette met prikpen. En een aantal schakers, waaronder onze Jan, had een modern elektronisch brailletoetsenbordje bij zich dat aan de computer gekoppeld kan worden.       

Reglette met prikpenr	hetbraille appraat op een plankej	Ectronisch

• Ook de borden waren divers. Het was leuk om te zien dat zowel bij de Zweden als bij de Belgen Nederlandse bordjes gebruikt werden. De Engelsen speelden met Amerikaanse borden. Die hebben naast het bord gaatjes om de geslagen stukken neer te zetten. Best handig.

• De oudste deelnemer was 85 jaar, Hans Cohn uit Engeland. De jongste was Victoria Carlsson uit Zweden, 11 jaar. Ze zaten beiden aan het derde bord, dus hebben ook tegen elkaar gespeeld. Victoria speelde voor haar leeftijd buitengewoon goed. Een veelbelovend talent, waar de schaakwereld over een aantal jaren vast meer van hoort.

• De scheidsrechter van het toernooi was een vrouw, Julie Leonard uit Engeland. Dat zie je niet vaak.

Zondag voor het diner vond de ceremonie protocollair plaats. Stan Lovell, organisator van het toernooi, introduceerde hierbij ook Stephen Hilton, secretaris van de IBCA en afkomstig uit Schotland, en de directeur van de Royal Blind. Stephen Hilton doet overigens mee met het ONK 2009 volgende maand in Nunspeet.

Na het diner van zondag was er muziek van twee Schotse mannen in volledig Schotse uitrusting: kilt, kniekousen, kettinkjes, leren tasjes enzovoort. Geen doedelzak, maar wel een accordeon en meezingliedjes. Heel sfeervol.

Alles bij elkaar was het een heel geslaagd toernooi. Het resultaat was goed, de spelers waren tevreden, en het was vooral ook heel gezellig. We waren ook wat dat betreft een goed team met z’n zessen! Groot Britannie, bedankt voor de uitnodiging en de uitstekende organisatie.

Het Louis Braille Chess Tournament is al weer verleden tijd.
Schaaktechnisch was het toernooi ook een groot succes. De organisatie was uitstekend!
De wedstrijdleider is geen onbekende met het schaken door visueel gehandicapten.
Haar vader (Colin Chambers) speelde vele malen mee in het Engelse team. Zij is FIDE- en IBCA- arbiter.

Er waren ruim voldoende assistenten tijdens de schaakwedstrijden die controleerden of de schaakstellingen klopten, wat drinken haalden of even meeliepen voor een toiletbezoek.

Voor elke partij kreeg elke speler 1,5 uur bedenktijd.
De tijdnoodfase is altijd al een spannende aangelegenheid en daar komt voor ons nog bij dat je in die fase de zetten aan elkaar moet doorgeven en dat is met spelers uit landen waarvan de taal niet gelijk is, niet altijd simpel.
 

Op vrijdagavond speelde Nederland de eerste wedstrijd tegen België.
Omdat België slechts met twee spelers naar Schotland was gekomen,
werd het Belgisch team aangevuld met 2 Engelse spelers op de borden 3 en 4.
Nederland won de wedstrijd met 2,5 - 1,5.
Op zaterdagmorgen moest Nederland het in de tweede ronde opnemen tegen Engeland.

Met een tussenstand van 2-1 voor Nederland en een goede stelling van Peter zag het er goed voor ons uit. Helaas werd Peter in een prachtige stelling door de vlag gejaagd en verloor hij zijn partij. Daardoor eindigde deze wedstrijd in

2-2. Als Peter de partij minstens remise had kunnen houden dan zouden we bij verder gelijke uitslagen ook derde zijn geworden. Verderop staat de partij uit deze ronde die door Cor Tesselaar werd gewonnen.

In de derde ronde speelden we tegen Zweden. Die wedstrijd wonnen we met 2,5 - 1,5. Mijn tegenstander had een mooie aanval en dwong mij in een zeer verdedigende stelling. Omdat ik nog tien minuten speeltijd had en mijn tegenstander nog slechts 2 minuten stelde ik hem remise voor, wat hij aannam. Ik denk dat hij wel moest als hij niet op tijd wilde verliezen.

In de vierde ronde speelden we tegen Frankrijk. Het was een spannende wedstrijd die we uiteindelijk met 2,5 - 1,5 wonnen. We waren toen al zeker dat we minstens de derde plaats zouden bereiken.

Uit deze wedstrijd volgt verderop de partij van Jan Boer.

De laatste wedstrijd moesten we het tegen de koploper Ierland opnemen. Als we die wedstrijd zouden winnen, zou dat inhouden dat we als eerste zouden eindigen.

Bij een stand van 2-2 zou Engeland eerste worden, en wij derde.

Bij verlies zouden we ook derde worden maar zou Ierland het toenooi winnen.

We hebben natuurlijk alles geprobeerd om te winnen maar helaas... We verloren deze ronde met 2,5 - 1,5. Verderop staan uit deze wedstrijd de partijen van  Martien Boerefijn en Peter Witteveen.

Persoonlijke resultaten van spelers uit het Nederlandse team:

Op bord 1 behaalde Jan Boer 2 punten. Op bord 2 behaalde ik 4 punten. Peter Witteveen haalde op het derde bord 2 punten voor ons binnen en Cor Tesselaar behaalde een mooie score van 3 punten.

Tenslotte volgt hieronder nog van elk van ons een partij.

Wit: Jan Boer (Nederland)
Zwart: ? (Frankrijk)
Vierde ronde, zondag 4 januari 2009

1. d4 Pf6 2. c4 g6 3. Pc3 d5 4. Lg5 Lg7 5. LXf6 LXf6 6. PXd5 Lg7 7. e3 c5 8. Pe2 Pc6 9. Da4 0-0  10. Td1 e6 11. dXc5 eXd5 12. TXd5 Da5+ 13. DXa5 PXa5 14. Pd4 LXd4 15. TXd4 Le6 16. Le2 Pc6 17. Td6 Tfd8 18. 0-0 Td7 19. Tfd1 Tad8 20. a3 Pe7 21. Lf3 Pc8 22. TXd7 TXd7  23. TXd7 LXd7 24. LXb7 Pe7 25. b4 Lc6  26. LXc6 PXc6 27. b5 Pa5 28. c6 PXc4 29. a4 Kf8 30. c7 Pd6 31. a5 Ke7 32. b6 aXb6 33. aXb6 Kd7  34. Kf1 Kc6 35. Ke2  KXb6 36. c8D PXc8 37. Kf3 Pd6 38. g4 f6 39. h4 h6 40. e4 Kc5 41. Ke3 Pc4 42. Kf4 Kd6 43. g5 hXg5 44. hXg5 fXg5 45. KXg5 Pe5 46. f4 Pd3 47. KXg6 PXf4 48. Kf6 Pe6 49. e5+ Kd5  50. Kf5 Pc7 51. e6 PXe6 remise

wit: Martien Boerefijn (Nederland)
zwart: Sean Loftus (Ierland)
vijfde ronde, zondag 4 januari 2009

1 e4 c5 2 d4 cd4:3 c3 Pf6 4 e5 Pd5 5 Dd4: e6 6 Lc4 Pc6 7 De4 Sb6 8 Lb3 d5 9 De2  Le7 10 Pf3 00 11 00 Ld7 12 Lf4 Tc8 13 Pbd2 Pa5 14 Lc2 Pac4 15 Pc4: Pc4: 16 Ld3 Dc7 17 Tac1 a6 18 Lb1 b5 19 Tfe1 Tfe8 20 Lg5 Lf8 21 Lh4 a5 22 Lh7:+ Kh7: 23 Pg5+ Kg6 24 Dd3+ Kh5 25 Dh7+ Kg4 26 h3+ Kf4 27 g3+ Zwart geeft op omdat hij mat staat.

Wit: Eamonn Casey (ierland)
Zwart: Peter witteveen (Nederland)
vijfde ronde, zondag 4 januari 2009

1 d4 pf6 2 c4 g6 3 pc3 lg7 4 e4 d6 5 Lg5 0-0 6 h3 Pbd7 7 Pf3 a6 8 Le2 e5 9 d5 Pc5 10 b4 (m.i. te vroeg)
10 ... Pd7 11 Dd2 a5 12 b5 Pc5 13 Lf6: Lf6: 14 0-0 b6
15 Tfe1 Lg7 16 Tac1 f5 17 ef5: Lf5: 18 g4 Ld7 19 Dc2 Df6 20 Pe4 Pe4: 21 De4: Df4  22 Df4: Tf4: 23 Pd2 e4 (zwart waagt zijnkans) 24 Lf1 25 Lg2 Ld4 26 Pe4: Lf2:+ 27 Pf2: Te1:+ 28 Te1: Tc4: (hier stort het kaartenhuis ineen;  zwart meende de nodige pionnen te kunnen veroveren op de damevleugel. Zwart geeft op.   
 

Wit: Cor Tesselaar (Nederland)
Zwart: David Thacker (Engeland)
Tweede ronde, zaterdag 3 januari 2009

1 e4 c5 2 Pf3 e6  3 d4 cxd4 4 Pxd4 a6 5 Pc3 Lc5 6 Le3 Dc7 7 Le2 Pe7 8 Dd2 Lb4 9 0-0 0-0 10 f4 f5 11 exf5 Pxf5 12 Pxf5 Txf5 13 Ld3 Lxc3 14 bxc3 Tf7 
15 Tf3 b5 16 Th3 g6 17 Tf1 Lb7 17 Ld4  Kf8 18 Df2 Dc6 19 Lxg6 hxg6 20 Th8+ Ke 21 Dh4 Kd6 22 Le5 Kd5 23 Td1+ Kc4 24 f5 zwart geeft op .

Verslag Martien Boerefijn janBoer en Margreeth Menkveld 

Wit: Cor Tesselaar (Nederland)
Zwart: David Thacker (Engeland)
Tweede ronde, zaterdag 3 januari 2009

1 e4 c5 2 Pf3 e6  3 d4 cxd4 4 Pxd4 a6 5 Pc3 Lc5 6 Le3 Dc7 7 Le2 Pe7 8 Dd2 Lb4 9 0-0 0-0 10 f4 f5 11 exf5 Pxf5 12 Pxf5 Txf5 13 Ld3 Lxc3 14 bxc3 Tf7 
15 Tf3 b5 16 Th3 g6 17 Tf1 Lb7 17 Ld4  Kf8 18 Df2 Dc6 19 Lxg6 hxg6 20 Th8+ Ke 21 Dh4 Kd6 22 Le5 Kd5 23 Td1+ Kc4 24 f5 zwart geeft op .

Verslag Martien Boerefijn janBoer en Margreeth Menkveld 

Terug naar begin van de pagina